Pang-abay na Pamamaraan

Konsepto, Gabay sa Pag-aaral at mga Halimbawa

Baitang 4

Pahina 1 ng 5

Pangalan:

Petsa:

Marka:

📌 Ano ang Pang-abay na Pamamaraan?

Ang pang-abay na pamamaraan ay bahagi ng pananalita na naglalarawan kung PAANO ginawa, ginagawa, o gagawin ang kilos o pandiwa sa pangungusap. Laging sumasagot ito sa tanong na PAANO?

Halimbawa: "Masiglang kumanta ang mga bata sa entablado." ➔ Tanong: Paano kumanta? ➔ Sagot: masiglang.

Mga Karaniwang Pananda:

• "nang" (kasunod ng pandiwa): Tumakbo nang mabilis si Carlo.

• "na" o "-ng" (bago ang pandiwa): Maingat na inilapag ni Nanay ang baso.

• Mga Salitang Pamamaraan: dahan-dahan, patago, pasigaw, buong-puso, sabay-sabay, pabulong, taimtim.

⚖️ Pagkakaiba ng Pang-uri at Pang-abay na Pamamaraan

Huwag malito! Magkapareho man ang ilang salita, magkaiba ang kanilang inilalarawan sa pangungusap:

Uri	Ano ang Inilalarawan?	Halimbawa sa Pangungusap
Pang-uri	Naglalarawan ng Pangngalan (Tao / Bagay)	"Ang bata ay mahinahon." (bata = tao)
Pang-abay	Naglalarawan ng Pandiwa (Salitang Kilos)	"Mahinahong nakiusap ang bata." (nakiusap = kilos)

🌟 Gintong Tuntunin: Hanapin muna ang PANDIWA (salitang kilos). Saka itanong: "Paano ito isinagawa?" Ang salitang sumasagot sa tanong na iyon ay ang Pang-abay na Pamamaraan!

Pagsasanay 1: Pagtukoy at Pagkilala

Pang-abay na Pamamaraan at Pagkakaiba sa Pang-uri

Baitang 4

Pahina 2 ng 5

Pangalan:

Petsa:

Marka:

Bahagi A Isulat sa unang patlang ang Pang-abay na Pamamaraan at sa ikalawa ang Pandiwang inilalarawan nito.

1 Taimtim na nanalangin ang pamilya bago kumain.

PA: P:

2 Mabilis na tumakbo ang bumbero upang sumaklolo.

PA: P:

3 Pabulong na nag-usap ang magkaibigan sa aklatan.

PA: P:

4 Buong-pusong tinulungan ni Aling Rosa ang kapitbahay.

PA: P:

Bahagi B Isulat sa bilog ang PA kung ang may salungguhit ay Pang-abay at PU kung Pang-uri.

5 Mahinahon siyang nakipag-usap sa kanyang kalaro kanina.

6 Ang mahinahon na guro ay labis na kinagigiliwan ng klase.

7 Masipag magtanim ng sariwang gulay si Mang Caloy sa bukid.

8 Ang masipag na magsasaka ay maagang gumigising araw-araw.

Pagsasanay 2: Paglalapat at Pagbuo

Paggamit ng mga Angkop na Pang-abay sa Pangungusap

Baitang 4

Pahina 3 ng 5

Pangalan:

Petsa:

Marka:

📦 Talaan ng mga Pang-abay (Word Bank)

sabay-sabay dahan-dahan masiglang walang-humpay malinaw

Bahagi A Piliin mula sa Word Bank ang pinakaangkop na pang-abay upang mabuo ang diwa ng pangungusap.

1 na umawit ang buong klase ng Lupang Hinirang.

2 Lumakad nang si Maya upang hindi magising ang sanggol.

3 na binati ng mga mag-aaral ang guro tuwing umaga.

4 Bumuhos nang ang malakas na ulan sa buong magdamag.

5 na binigkas ng bata ang talumpati sa entablado.

Bahagi B Gamitin sa sariling makabuluhang pangungusap ang ibinigay na pang-abay. Tiyaking may pandiwa ito.

6 buong-pusong (Pahiwatig: pagtulong o paglilingkod nang tapat)

7 patakbong (Pahiwatig: mabilis na pagkilos patungo sa isang lugar)

Pagsasanay 3: Maikling Kuwento

Pagsusuri ng Pang-abay na Pamamaraan sa Konteksto

Baitang 4

Pahina 4 ng 5

Pangalan:

Petsa:

Marka:

📖 Ang Bayanihan sa Nayon ng San Isidro

Maikling Kuwento

Maagang gumising ang mga mamamayan ng Nayon ng San Isidro upang kumpunihin ang nasirang tulay-kawayan. Masiglang nagtipon-tipon ang mga kalalakihan sa tabing-ilog dala ang kanilang mga kagamitan. Sabay-sabay nilang binuhat ang mabibigat na troso upang gawing matibay na pundasyon.

Maingat na ipinako ni Mang Kanor ang mga sahig habang buong-husay namang nagtali ng mga lubid si Kuya Rene. Nang makita ito ng mga kababaihan, masayang naghanda si Aling Marta ng mainit na kape. Sa wakas, taimtim na nagpasalamat ang kapitan dahil matagumpay na natapos ang tulay bago sumapit ang dapit-hapon.

Gawain 1 Mula sa kuwento, magtala ng dalawang (2) Pang-abay na Pamamaraan at ang Pandiwa nito.

Aytem	Pang-abay na Pamamaraan	Pandiwang Inilalarawan
1
2

Gawain 2 Piliin ang titik ng tamang sagot batay sa binasang kuwento.

3 Paano nagtipon-tipon ang mga kalalakihan sa tabing-ilog?

A. Maingat

B. Masigla

C. Taimtim

D. Patago

4 Sa pangungusap na "Taimtim na nagpasalamat ang kapitan," ano ang inilalarawan ng salitang taimtim?

A. Ang kapitan (Pangngalan)

B. Ang nagpasalamat (Pandiwa)

C. Ang tulay (Bagay)

D. Ang nayon (Lugar)

Susi sa Pagwawasto

Gabay sa Pagmamarka at Diagnostic Notes

Baitang 4

Pahina 5 ng 5

Pangalan ng Mag-aaral:

Petsa:

Kabuuang Marka:

🔑 Pahina 2: Pagsasanay 1

Bahagi A (Pang-abay / Pandiwa):
1. Taimtim / nanalangin
2. Mabilis / tumakbo
3. Pabulong / nag-usap
4. Buong-pusong / tinulungan

Bahagi B (PA o PU):
5. PA (inilalarawan ang nakipag-usap)
6. PU (inilalarawan ang guro)
7. PA (inilalarawan ang magtanim)
8. PU (inilalarawan ang magsasaka)

🔑 Pahina 3 at 4: Pagsasanay 2 at 3

Pahina 3 • Bahagi A (Word Bank):
1. Sabay-sabay | 2. dahan-dahan
3. Masiglang | 4. walang-humpay
5. Malinaw

Pahina 3 • Bahagi B (6–7): Sariling pangungusap ng bata na may wastong pandiwa.

Pahina 4 • Kuwento (Alinman sa 2):
• Masiglang (nagtipon-tipon)
• Sabay-sabay (binuhat) / Maingat (ipinako)

Pahina 4 • Gawain 2:
3. B. Masigla | 4. B. Ang nagpasalamat

📊 Antas ng Pagkadalubhasa (Rubric)

15 – 17 Puntos
🏆 Napakagaling!

11 – 14 Puntos
👍 Mahusay!

0 – 10 Puntos
📖 Sanayin Pa

💡 Payo sa Magulang at Guro: Kung naguguluhan ang bata sa pagitan ng Pang-uri at Pang-abay na Pamamaraan, ipahanap muna sa kanya ang salitang kilos (Pandiwa). Kung inilalarawan nito kung paano ginawa ang kilos, ito ay Pang-abay na Pamamaraan!