Baitang 4 Filipino: Ang Alamat ni Mariang Makiling

DEPED MATATAG CURRICULUM • TEKSTONG NARATIBO (ALAMAT)

Pahina 1 ng 5

Filipino 4.1

Mag-aaral:

Baitang at Pangkat:

Petsa:

Iskor:

Diwata Mariang Makiling sa Bundok Makiling

Ang Alamat ni Mariang Makiling

Noong unang panahon sa Laguna, may mahiwagang bundok na binabantayan ng mabait na diwatang si Mariang Makiling. Siya ay may mahabang buhok at ginintuang puso. Masagana ang gubat sa prutas at mababait na hayop.

Tuwing kabilugan ng buwan, namimigay si Maria sa mga magsasaka ng isang basket ng luya na nagiging kumikinang na ginto pag-uwi nila. Nagpapahiram din siya ng magagarang kasuotan at kubyertos para sa mga kasalan. Isa lamang ang kanyang bilin: ingatan ang kagubatan at isauli nang malinis ang mga hiniram na gamit.

Subalit naging sakim at mapang-abuso ang ilang tao. Pumutol sila ng mga puno, nanghuli ng mga hayop, at hindi na isinauli ang mga hiniram. Isang gabi, dumaan ang malakas na unos sa bundok. Mula noon ay hindi na nagpakita si Maria, at tanging ang hugis ng nakahigang babae sa bundok ang naiwang paalala ng kanyang kabutihan.

Bahagi A Pag-unawa sa Binasa: Itiman ang bilog ng tamang sagot mula sa binasang alamat.

1. Saang lalawigan matatagpuan ang bundok na binabantayan ng diwatang si Mariang Makiling?

A Lalawigan ng Laguna

B Lalawigan ng Bohol

C Lalawigan ng Albay

2. Ano ang ipinamimigay ni Mariang Makiling sa mga magsasaka na nagiging ginto pag-uwi nila?

A Tuyong dahon

B Basket ng luya

C Puting bato

3. Bakit nagdamdam at tuluyang naglaho si Mariang Makiling sa mga mamamayan sa paanan ng bundok?

A Lumipat siya sa dagat

B Naging sakim at sumira sa gubat ang mga tao

C Naubos ang luya sa bundok

4. Anong mahalagang aral ang nais ipabatid ng alamat sa ating pakikitungo sa kapwa at kalikasan?

Baitang 4 Filipino: Ang Alamat ni Mariang Makiling

DEPED MATATAG CURRICULUM • DENOTASYON, KONOTASYON AT ELEMENTO

Pahina 2 ng 5

Filipino 4.2

Mag-aaral:

Baitang at Pangkat:

Petsa:

Iskor:

Pagbibigay ni Mariang Makiling ng luya na naging ginto

Gabay sa Talasalitaan (MATATAG):
• Denotasyon: Ang literal o diksiyonaryong kahulugan ng isang salita.
• Konotasyon: Ang matalinghaga o pahiwatig na kahulugan batay sa damdamin o karanasan sa kuwento.

Bahagi B Denotasyon o Konotasyon: Itiman ang tamang kahon batay sa gamit ng salitang may salungguhit.

Pangungusap mula sa Alamat	Uri ng Kahulugan
1. Ang luyang ibinigay sa magsasaka ay naging kumikinang na ginto.	Denotasyon Konotasyon
2. Si Mariang Makiling ay may ginintuang puso sa mahihirap na tao.	Denotasyon Konotasyon
3. Dumaan ang malakas na unos na may dalang hangin at ulan sa bundok.	Denotasyon Konotasyon
4. Naging matigas na bato ang damdamin ng mga taong nakalimot sa pangako.	Denotasyon Konotasyon

Bahagi C Mga Elemento ng Alamat: Kumpletuhin ang talahanayan ng pagsusuri sa kuwentong binasa.

Elemento ng Kuwento	Sagot Mula sa "Ang Alamat ni Mariang Makiling"
1. Pangunahing Tauhan
2. Tagpuan (Lugar/Panahon)
3. Suliranin / Tunggalian
4. Kasukdulan
5. Wakas ng Alamat

Baitang 4 Filipino: Ang Alamat ni Mariang Makiling

DEPED MATATAG CURRICULUM • BANGHAY AT SANHI AT BUNGA

Pahina 3 ng 5

Filipino 4.3

Mag-aaral:

Baitang at Pangkat:

Petsa:

Iskor:

Hugis ng nakahigang diwata sa Bundok Makiling

Banghay at Ugnayang Sanhi at Bunga:
• Ang Banghay ay ang maayos na pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari (Simula, Gitna, Kasukdulan, Wakas).
• Ang Sanhi ay ang dahilan ng pangyayari, samantalang ang Bunga ay ang naging epekto o resulta nito.

Bahagi D Kronolohikal na Banghay: Isulat ang bilang 1 hanggang 5 sa kahon ayon sa pagkakasunod-sunod.

Naging sakim ang ilang tao, pinutol ang mga puno, at hindi na isinauli ang mga hiniram na gamit.

Masaganang namumuhay sa Bundok Makiling ang mabait na diwatang nangangalaga sa kalikasan.

Hindi na muling nagpakita si Maria at naiwan na lamang ang hugis ng nakahigang babae sa bundok.

Tuwing kabilugan ng buwan, namimigay si Maria ng luyang nagiging ginto at nagpapahiram ng gamit.

Labis na nalungkot si Mariang Makiling at dumaan ang isang malakas na unos sa kabundukan.

Bahagi E Sanhi at Bunga: Isulat ang nawawalang Sanhi o Bunga batay sa mga pangyayari sa alamat.

SANHI (Dahilan ng Pangyayari)	BUNGA (Naging Resulta o Epekto)
1. Maalaga at mapagbigay si Mariang Makiling sa mga magsasaka sa paanan ng bundok.	Bunga:
Sanhi:	2. Nagdamdam si Mariang Makiling at itinigil ang pagpapahiram ng mga gamit at pagbibigay ng luya.
3. Walang habas na pinutol ng mga tao ang mga puno at hinuli ang mga hayop sa kagubatan.	Bunga:

Baitang 4 Filipino: Ang Alamat ni Mariang Makiling

DEPED MATATAG CURRICULUM • PAGSUSURI AT PANGANGALAGA SA KALIKASAN

Pahina 4 ng 5

Filipino 4.4

Mag-aaral:

Baitang at Pangkat:

Petsa:

Iskor:

Mga mag-aaral na nagtatanim ng puno para sa kalikasan

Makatotohanan vs. Kababalaghan sa Alamat:
Ang Alamat ay nagsasalaysay ng pinagmulan ng isang bagay o pook. Pinagsasama nito ang Makatotohanan (tunay na lugar at ugali ng tao) at Di-Makatotohanan / Pantasya (mahiwagang kapangyarihan ng diwata).

Bahagi F Pagsusuri ng Pangyayari: Itiman ang tamang kahon kung Makatotohanan o Di-Makatotohanan.

Pahayag Mula sa Binasa	Uri ng Pangyayari
1. Matatagpuan ang Bundok Makiling sa lalawigan ng Laguna.	Makatotohanan Di-Makatotohanan
2. Ang mga piraso ng luya sa basket ay biglang naging kumikinang na ginto.	Makatotohanan Di-Makatotohanan
3. Nasira ang kagubatan dahil sa walang habas na pagputol ng mga puno.	Makatotohanan Di-Makatotohanan
4. Isang mahiwagang diwata ang naglaho kasabay ng malakas na unos.	Makatotohanan Di-Makatotohanan

Bahagi G Pag-uugnay sa Sariling Buhay at Kalikasan: Sagutin nang buong pangungusap ang bawat tanong.

1. Kung ikaw ay isa sa mga nanghiram ng gamit kay Mariang Makiling, paano mo ipapakita ang iyong pasasalamat at katapatan?

2. Bilang mag-aaral sa Baitang 4, magbigay ng dalawang tiyak na paraan kung paano ka magiging "Munting Tagapagbantay ng Kalikasan" tulad ni Mariang Makiling:

Susi sa Pagwawasto (Educator & Parent Key)

DEPED MATATAG FILIPINO 4 • ANG ALAMAT NI MARIANG MAKILING

Pahina 5 ng 5

Gabay ng Guro

PARA SA MGA GURO, TUTOR AT MAGULANG LAMANG • KUMPLETONG GABAY SA PAGWAWASTO MATATAG FILIPINO 4 (UNANG MARKAHAN)

Pahina 1: Pag-unawa sa Binasa (Bahagi A)

1. Lalawigan ng Bundok Makiling: A (Lalawigan ng Laguna).

2. Ipinamimigay na nagiging ginto: B (Basket ng luya).

3. Dahilan ng paglaho ni Maria: B (Naging sakim at sumira sa gubat ang mga tao).

4. Mahalagang Aral ng Alamat: Dapat tuparin ang pangako, huwag maging sakim o mapang-abuso sa kabutihan ng kapwa, at pangalagaan ang ating kalikasan at kagubatan.

Pahina 2: Talasalitaan at Elemento (Bahagi B at C)

Bahagi B (Denotasyon at Konotasyon):
1. ginto (kumikinang na metal) = Denotasyon
2. ginintuang puso (mabait at matulungin) = Konotasyon
3. unos (malakas na bagyo/ulan) = Denotasyon
4. bato (manhid o walang malasakit) = Konotasyon

Bahagi C (Elemento ng Alamat):
1. Tauhan: Mariang Makiling at mga magsasaka/mamamayan.
2. Tagpuan: Bundok Makiling sa Laguna, noong unang panahon.
3. Suliranin: Naging sakim ang mga tao, sinira ang gubat, at hindi nagbalik ng hiniram.
4. Kasukdulan: Nagalit at nalungkot si Maria; dumaan ang malakas na unos sa bundok.
5. Wakas: Hindi na nagpakita si Maria at naiwan ang hugis ng nakahigang babae sa bundok.

Pahina 3: Banghay at Sanhi at Bunga (Bahagi D at E)

Bahagi D (Kronolohikal na Pagsusunod-sunod):
Tamang pagkakasunod-sunod mula itaas pababa: [ 3 ], [ 1 ], [ 5 ], [ 2 ], [ 4 ].
(1: Masaganang namumuhay si Maria → 2: Namimigay ng luya at nagpapahiram → 3: Naging sakim ang mga tao → 4: Nalungkot si Maria at dumaan ang unos → 5: Hindi na nagpakita at naiwan ang hugis sa bundok).

Bahagi E (Sanhi at Bunga):
1. Bunga: Naging masagana ang pamumuhay ng mga tao at napamahal sa kanila ang diwata.
2. Sanhi: Hindi na isinauli ng mga tao ang mga hiniram na gamit at inabuso ang kanyang kabutihan.
3. Bunga: Nasira ang tahanan ng mga hayop, nakalbo ang gubat, at naglaho ang biyaya ng bundok.

Pahina 4: Pagsusuri at Kalikasan (Bahagi F at G)

Bahagi F (Makatotohanan vs. Di-Makatotohanan):
1. Bundok Makiling sa Laguna = Makatotohanan
2. Luyang naging ginto = Di-Makatotohanan
3. Nasira ang gubat sa pagputol ng puno = Makatotohanan
4. Diwatang naglaho sa unos = Di-Makatotohanan

Bahagi G (Hamon sa Kalikasan - Mga Halimbawang Sagot):
1. Katapatan: Iingatan ko ang hiniram na gamit, lilinisin ito, at isasauli sa tamang oras nang may pasasalamat.
2. Munting Tagapagbantay: (a) Pagtatanim ng halaman at puno; (b) Tamang pagtatapon at pagbubukod ng basura; (c) Pag-iwas sa pananakit ng mga hayop at pagtitipid ng tubig.

DepEd MATATAG Baitang 4 Filipino Rubrik sa Pagtataya (Tekstong Naratibo at Pagpapahalaga)

Napakahusay (4): Wasto ang lahat ng sagot sa pag-unawa, denotasyon/konotasyon, banghay, at sanhi-bunga; nakapagbibigay ng malinaw at makabuluhang pangako sa pangangalaga ng kalikasan.

Mahusay (3): Natutukoy ang mga elemento ng alamat at pagkakaiba ng denotasyon at konotasyon na may 1–2 maliit na pagkakamali; maayos ang nabuong pangungusap.

Nalilinang (2): Nangangailangan ng gabay sa pagkilala ng konotasyon at pagsusunod-sunod ng mga pangyayari sa binasang alamat.