Aralin 2: Ang Teritoryo ng Pilipinas

Mabilisang Rebyuwer at Gabay sa Konsepto

Grade 4 • AP / Heograpiya

Pahina 1 ng 4: Konsepto

Pangalan:

Baitang at Pangkat:

Petsa:

Guro/Tutor:

🏛️ 1. Estado vs. Nasyon at ang Apat na Elemento

Mnemonic: T-T-P-S

Ang Estado ay isang politikal na yunit. Ang Nasyon ay kultural at emosyonal na pagkakakilanlan (wika, lahi, tradisyon).

👥

Tao (Populasyon)

Mga mamamayang sama-samang naninirahan sa bansa.

🗺️

Teritoryo

Lupa, katubigan, at himpapawid na tinitirhan.

🏛️

Pamahalaan

Ahensyang nagpapatupad ng batas at kaayusan.

👑

Soberanya

Kalayaang magpasya nang walang dikta ng dayuhan.

📏 2. Sukat, Hugis, at Dimensiyon ng Pilipinas

7,641 Pulo (Arkipelago)

~300,000 km² Kabuuang Sukat: Ika-22 sa Asya, ika-6 sa Timog-Silangang Asya.

1,854 × 1,107 km Dimensiyon: 1,854 km (Hilaga-Timog) at 1,107 km (Silangan-Kanluran).

36,289 km Haba ng Baybayin: Ika-5 pinakamahaba sa daigdig dahil kapuluan tayo!

⚖️ 3. Apat na Saligan ng Pambansang Teritoryo

Batas at Kasaysayan

1. Ayon sa Kasaysayan (Tratado):
• Kasunduan sa Paris (1898): Isinuko ng Espanya ang Pilipinas sa US sa halagang $20 milyon.
• Kasunduan sa Washington (1900): Isinama ang Cagayan de Sulu at Sibutu.
• Boundaries Treaty (1930): Pormal na hangganan sa pagitan ng Pilipinas at Hilagang Borneo (Sabah).

2. Ayon sa Saligang Batas (1987):
• Artikulo I: Sinasaklaw ang kapuluan, dagat teritoryal, seabed, subsoil, at himpapawid. Ang lahat ng tubig sa pagitan ng mga pulo ay Internal Waters.

3. Ayon sa UNCLOS (Batas Pandaigdig):
• Doktrinang Pangkapuluan: Ang arkipelago ay iisang buong yunit.
• Territorial Sea (12 nm): May ganap na soberanya ang estado.
• Exclusive Economic Zone (200 nm): Karapatang mangisda at maglinang ng likas na yaman.

4. Batas at Atas ng Pangulo:
• PD 1596 (1978): Kapuluan ng Kalayaan (KIG) sa Palawan.
• PD 1599 (1978): 200 nautical miles EEZ ng Pilipinas.
• RA 9522 (2009): Archipelagic Baselines Law.

⚠️ Kanlurang Dagat ng Pilipinas at ang 2016 Arbitral Award: Noong Hulyo 12, 2016, pinagtibay ng Permanent Court of Arbitration (PCA) sa The Hague na walang legal na basehan ang Nine-Dash Line ng Tsina sa ilalim ng UNCLOS. Kinilala ang karapatan ng Pilipinas sa ating 200 nm EEZ (kasama ang Scarborough Shoal, Mischief Reef, at Reed Bank).

Pagsasanay A at B: Mga Batas, Tratado at Konsepto

Subukin ang Pagkilala sa mga Saligan ng Teritoryo

Grade 4 • Pagsasanay

Pahina 2 ng 4: Pagsasanay

Pangalan:

Baitang/Seksiyon:

Petsa:

Marka: _____ / 18

Titik	Hanay A (Paglalarawan at Legal na Saligan)	Hanay B (Mga Pagpipilian)
1.	Pagsuko ng Espanya sa Pilipinas sa US sa halagang 20 milyong dolyar.	A. UNCLOS
2.	Kapangyarihan ng isang bansa na malayang magpasya sa kaniyang nasasakupan.	B. Soberanya
3.	Linyang ginagamit ng Tsina na walang legal na basehan sa UNCLOS.	C. Nine-dash line
4.	Soberanong karapatang mangisda at maglinang ng yaman hanggang 200 nautical miles.	D. EEZ
5.	Grupo ng mga isla sa Kanlurang Dagat Pilipinas na sakop ng PD 1596 ng Palawan.	E. Kapuluan ng Kalayaan
6.	Prinsipyong kumikilala sa arkipelago bilang iisang buong yunit (lupa at tubig).	F. Doktrinang Pangkapuluan
7.	Kasunduang nagtakda sa pormal na hanggahan ng Pilipinas at Hilagang Borneo noong 1930.	G. Boundaries Treaty
8.	Kasunduan ng United Nations hinggil sa paggamit ng karagatan at yamang-dagat.	H. Kasunduan sa Paris
9.	Katubigang nasa loob ng baseline hanggang sa mga baybayin, ilog, at lawa.	I. Internal Waters
10.	Ang heograpikal na espasyong nasa ilalim ng hurisdiksiyon at kapangyarihan ng bansa.	J. Teritoryo \| K. Baseline

1. Ang nine-dash line ng bansang Tsina ay ganap na naayon sa mga prinsipyo at patakaran ng UNCLOS.

2. May karapatan ang Pilipinas na pagbawalan ang mga dayuhang mangingisda sa loob ng ating 200 nm EEZ nang walang pahintulot.

3. Isinasaad sa Artikulo I ng Saligang Batas ng 1987 ang pambansang teritoryo ng Republika ng Pilipinas.

4. Ang Exclusive Economic Zone (EEZ) ay sumasaklaw lamang hanggang 12 nautical miles mula sa baseline ng bansa.

5. Ayon sa Doktrinang Pangkapuluan, ang mga katubigang nag-uugnay sa mga isla ay itinuturing na bahagi ng panloob na dagat.

6. Ang Kasunduan sa Washington noong 1900 ang nagsuko ng Pilipinas sa Estados Unidos sa halagang 20 milyong dolyar.

7. Noong 2016 Arbitral Award, pinagtibay ng Korte sa The Hague na may legal na basehan ang pag-angkin ng Tsina.

8. Ang Pilipinas ay may humigit-kumulang 7,641 mga pulo at may baybaying umaabot sa 36,289 kilometro.

Pagsasanay C at D: Concept Mapping at Pagsusuri

Aplikasyon sa Sitwasyon ng Kanlurang Dagat ng Pilipinas

Grade 4 • Aplikasyon

Pahina 3 ng 4: Pagsusuri

Pangalan:

Baitang/Seksiyon:

Petsa:

Marka: _____ / 15

TERITORYO NG PILIPINAS

📜 Ayon sa Kasaysayan

• 1. Kasunduan sa Paris (1898): Nagbayad ang US ng halagang $__________ milyon.

• 2. Boundaries Treaty (1930): Pagtatakda ng hanggahan sa pagitan ng Pilipinas at Hilagang __________.

🌊 Ayon sa UNCLOS

• 3. Dagat Teritoryal: May sukat na __________ nautical miles mula baseline.

• 4. Exclusive Economic Zone: May sukat na __________ nautical miles mula baseline.

⚖️ Ayon sa Atas ng Pangulo

• 5. PD 1596 (1978): Pag-angkin sa Kapuluan ng __________ bilang munisipalidad ng Palawan.

• 6. EO 25 (2017): Pagpapalit ng pangalan ng Benham Rise tungo sa __________ Rise.

Sitwasyon 1: Mangingisdang Pilipino sa Scarborough Shoal (Bajo de Masinloc)

Si Mang Juan at ang kaniyang mga kasamang mangingisda mula Zambales ay naglalayag upang mangisda sa Scarborough Shoal. Hinarang sila ng barko ng Chinese Coast Guard at binomba ng water cannon.

Tanong: May karapatan ba si Mang Juan na mangisda sa Scarborough Shoal? Bakit?

Sitwasyon 2: Dayuhang Barko ng Eksplorasyon sa Reed Bank (Recto Bank)

Isang dayuhang kumpanya ng langis ang nagsasagawa ng pagbabarena sa Reed Bank nang walang pahintulot mula sa gobyerno ng Pilipinas. Ang Reed Bank ay nasa 85 nautical miles lamang mula sa Palawan.

Tanong: Aling maritime zone sakop ang Reed Bank, at maaari ba itong ipagbawal ng Pilipinas?

Sitwasyon 3: Artipisyal na Isla sa Mischief Reef (Panganiban Reef)

Nagtayo ang Tsina ng artipisyal na isla at mga pasilidad-militar sa Mischief Reef na nasa loob ng 200 nm EEZ ng Pilipinas.

Tanong: Ayon sa 2016 Arbitral Ruling, legal ba ang pagtatayo ng Tsina sa Mischief Reef? Ipaliwanag.

Gabay sa Pagwawasto at Remediation Notes

Susi sa Pagwawasto para sa Guro, Tutor, at Magulang

Teacher / Parent Guide

Pahina 4 ng 4: Answer Key

🔍 Remediation Tip para sa Tutor / Magulang (Aralin 2: Teritoryo ng Pilipinas):
Tandaan na madalas malito ang mga bata sa pagitan ng Dagat Teritoryal (12 nautical miles) kung saan may ganap na soberanya ang bansa, at ang Exclusive Economic Zone (200 nautical miles) kung saan soberanong karapatan sa likas na yaman lamang ang hawak natin (malaya pa ring makapaglayag ang mga dayuhang barko o commercial ships).

Gawain A: Pagkilala at Pagtatambal

1. H (Kasunduan sa Paris) — Ibinenta ng Espanya ang Pilipinas sa US sa halagang $20M.

2. B (Soberanya) — Kalayaan ng estadong mamahala sa sarili.

3. C (Nine-dash line) — Guhit ng Tsina na idineklarang walang bisa ng PCA noong 2016.

4. D (EEZ) — 200 nautical miles na sonang pang-ekonomiya.

5. E (Kapuluan ng Kalayaan) — Spratly Islands na sakop ng Palawan (PD 1596).

6. F (Doktrinang Pangkapuluan) — Lupa at tubig ay iisang buong yunit.

7. G (Boundaries Treaty) — Kasunduan sa pagitan ng US at Great Britain (1930).

8. A (UNCLOS) — Batas pandaigdig sa paggamit ng karagatan.

9. I (Internal Waters) — Katubigan sa loob ng baselines ng arkipelago.

10. J (Teritoryo) — Heograpikal na espasyo ng kapangyarihan ng bansa.

Gawain B: Tama o Mali

1. MALI — Ilegal ang Nine-dash line at lumalabag sa UNCLOS.

2. TAMA — Eksklusibong karapatan ng Pilipinas ang mangisda sa EEZ.

3. TAMA — Artikulo I ang nagtatakda ng Pambansang Teritoryo.

4. MALI — 200 nm ang EEZ; 12 nm ang Dagat Teritoryal.

5. TAMA — Lahat ng tubig sa loob ng kapuluan ay internal waters.

6. MALI — Kasunduan sa Paris ang nagbenta, hindi Washington.

7. MALI — Nanalo ang Pilipinas at pinawalang-bisa ang pag-angkin ng Tsina.

8. TAMA — 7,641 pulo at 36,289 km baybayin ayon sa datos ng NAMRIA.

Gawain C: Concept Mapping

1. $20 milyon — Kabuuang bayad ng US sa Espanya.

2. Borneo (Sabah) — Hangganan ayon sa Boundaries Treaty 1930.

3. 12 nautical miles — Sukat ng Dagat Teritoryal.

4. 200 nautical miles — Sukat ng Exclusive Economic Zone (EEZ).

5. Kalayaan (KIG) — Itinatag sa ilalim ng PD 1596 noong 1978.

6. Philippine — Philippine Rise (dating Benham Rise) ayon sa EO 25.

Gawain D: Pagsusuri ng Sitwasyon

Sitwasyon 1: May karapatan si Mang Juan dahil ayon sa 2016 Arbitral Award, ang Scarborough Shoal ay tradisyonal na pangisdaan at labag sa batas ang pagharang ng Tsina.

Sitwasyon 2: Sakop ito ng ating 200 nm EEZ at Continental Shelf; tanging ang Pilipinas lamang ang may karapatang magmina o magbarena ng langis dito.

Sitwasyon 3: Ilegal ito dahil ang Mischief Reef ay nasa loob ng EEZ ng Pilipinas at labag sa UNCLOS ang pagtatayo ng artipisyal na isla nang walang pahintulot.

🏛️ 1. Estado vs. Nasyon at ang Apat na Elemento

📏 2. Sukat, Hugis, at Dimensiyon ng Pilipinas

⚖️ 3. Apat na Saligan ng Pambansang Teritoryo

Gawain A: Pagkilala at Pagtatambal

Gawain B: Tama o Mali

Gawain C: Concept Mapping

Gawain D: Pagsusuri ng Sitwasyon

Kailangan ba ng tulong ng iyong anak sa Araling Panlipunan, Math, o Reading?