Aralin 3: Ang Heograpiyang Pisikal ng Pilipinas

Mabilisang Rebyuwer at Gabay sa Konsepto

Grade 4 • AP / Heograpiya

Pahina 1 ng 4: Konsepto

Pangalan:

Baitang at Pangkat:

Petsa:

Guro/Tutor:

🏔️ 1. Heograpiyang Pisikal at Sukat ng Bansa

Batayang Datos

• Heograpiyang Pisikal: Sangay na nag-aaral sa anyong lupa, anyong tubig, klima, at likas na proseso.
• Topograpiya: Paglalarawan at pagmamapa sa hugis ng kalupaan at taas (elebasyon) gamit ang contour lines.
• Mahahalagang Sukat: 7,641 pulo (~1,000 may nakatira); 300,000 km² kabuuang sukat; 36,289 km haba ng baybayin (ika-5 sa daigdig); 3 pulo: Luzon, Visayas, Mindanao.
• Nakapaligid na Tubig: Hilaga (Bashi Channel), Silangan (Karagatang Pasipiko), Timog (Dagat Celebes), Kanluran (Kanlurang Dagat Pilipinas).

🌋 Bulkan: May crater para sa lava at abo.
• Halimbawa: Mayon (Albay), Taal (Batangas), Pinatubo (Zambales).
🌾 Kapatagan: Malawak at patag; sentro ng pagsasaka.
• Halimbawa: Gitnang Luzon ("Kamalig ng Bigas").

🏞️ Lambak: Patag sa pagitan ng bundok.
• Halimbawa: Lambak ng Cagayan.
🌊 Tangway: Nakausli sa dagat; nakadikit sa lupa ang isang dulo.
• Halimbawa: Tangway ng Bataan.

🏝️ Isla at Arkipelago: Napapaligiran ng tubig.
• Halimbawa: Luzon (pinakamalaki), Isla ng Mantigue.
🏖️ Dalampasigan: Tabing-dagat (Coron).
🌊 Karagatan: Karagatang Pasipiko (pinakamalawak).

🌦️ 2. Klima, Panahon, at Sistema ng Hangin

Tropikal at Maritima

• Klima: Pangmatagalan; Panahon: Panandaliang kalagayan ng atmospera.
• Dalawang Panahon: Tag-ulan (Hunyo–Nobyembre) at Tagtuyo (Disyembre–Mayo: Malamig tuwing Disyembre–Pebrero, Mainit tuwing Marso–Mayo).
• Tatlong Sistema ng Hangin:
  1. Amihan (Northeast Monsoon): Mula Hilagang-Silangan (Oktubre–Marso); tuyo at malamig na hangin.
  2. Habagat (Southwest Monsoon): Mula Timog-Kanluran (Hulyo–Setyembre); mainit at nagdadala ng malalakas na ulan.
  3. Balaklaot (Trade Winds): Mula Hilagang-Kanluran (Abril–Mayo); palatandaan ng pagbabago ng panahon.

🚨 3. PAGASA Warning Signals at Pacific Ring of Fire

20–30 Bagyo Kada Taon

• Color-Coded Rainfall Advisories:
  🔴 PULA (Red): >30 mm/oras (Matinding baha; MAGBAKASYON / LUMIKAS).
  🟠 ORANGE (Kahel): 15–30 mm/oras (Nagbabantang baha; MAGING HANDA).
  🟡 DILAW (Yellow): 7.5–15 mm/oras (Posibleng baha sa mabababang lugar; MAGMASID).
• Pacific Ring of Fire: Dahilan ng madalas na lindol at aktibong bulkan. (Pagsabog ng Bulkang Pinatubo noong Hunyo 15, 1991: nagdulot ng malawakang lahar at nagpababa ng temperatura ng mundo ng 0.5°C).

Pagsasanay I at II: Anyong Lupa, Tubig at Datos

Subukin ang Pagkilala sa Heograpiyang Pisikal

Grade 4 • Pagsasanay

Pahina 2 ng 4: Pagsasanay

Pangalan:

Baitang/Seksiyon:

Petsa:

Marka: _____ / 18

1. Eksaktong bilang ng mga pulo sa kapuluan ng Pilipinas ayon sa NAMRIA.

Sagot:

2. Pinakamataas na bundok sa Pilipinas na may taas na 2,954 metro.

Sagot:

3. Kabuuang haba ng baybayin ng bansa (ika-5 pinakamahaba sa daigdig).

Sagot:

4. Hanging nagmumula sa Hilagang-Silangan mula Oktubre hanggang Marso.

Sagot:

5. Hanging nagmumula sa Timog-Kanluran na nagdadala ng malalakas na pag-ulan.

Sagot:

6. Hanging umiihip mula Hilagang-Kanluran tuwing buwan ng Abril at Mayo.

Sagot:

7. Pinakamalawak na karagatan sa daigdig na nasa silangang bahagi ng bansa.

Sagot:

8. Malawak na bulubundukin sa Silangang Luzon na nagsisilbing panangga sa bagyo.

Sagot:

9. Tawag sa patag na lupain sa mataas na elebasyon tulad ng Baguio at Tagaytay.

Sagot:

10. Katubigang matatagpuan sa gawing Hilaga ng Pilipinas sa pagitan ng Batanes at Taiwan.

Sagot:

Anyong Lupa / Tubig	Katangian / Sukat ng Elebasyon	Halimbawa sa Pilipinas
1. Bundok	Mataas na anyong lupa na may taas na 300 metro o higit pa.
2. Burol	Mataas na lupa ngunit hindi hihigit sa 300 metro ang taas.
3.	Anyong lupang may crater o bunganga na nilalabasan ng lava at abo.	Bulkang Mayon / Taal
4. Kapatagan	Malawak at pantay na lupain; sentro ng pagsasaka at palay.
5. Talampas	Mataas na lupain ngunit patag ang ibabaw (mataas na elebasyon).
6. Lambak	Patag na lupain sa pagitan ng dalawang bundok o bulubundukin.
7. Tangway	Lupang nakausli sa dagat; halos napapaligiran ng tubig.
8.	Lupang ganap na napapaligiran ng katubigan sa lahat ng panig.	Isla ng Luzon / Mantigue

Pagsasanay III at IV: Kalamidad at Mapanuring Pag-iisip

PAGASA Alerts, Pacific Ring of Fire at Pagsusuri

Grade 4 • Aplikasyon

Pahina 3 ng 4: Aplikasyon

Pangalan:

Baitang/Seksiyon:

Petsa:

Marka: _____ / 15

Sitwasyon 1: Color-Coded Rainfall Warning

Ayon sa PAGASA advisory, umabot sa 35 mm bawat oras ang buhos ng ulan sa inyong lungsod dulot ng Habagat at Bagyo. Naglabas ang ahensya ng babalang PULANG BABALA (Red Warning).

Tanong: Ano ang kahulugan ng Pulang Babala at ano ang dapat gawin agad ng inyong pamilya?

Sitwasyon 2: Ang Papel ng Sierra Madre sa Bagyo

Isang malakas na super typhoon mula sa Karagatang Pasipiko ang tumama sa silangang baybayin ng Luzon ngunit humina ang hangin nito bago nakarating sa Gitnang Luzon.

Tanong: Paano nakatulong ang bulubundukin ng Sierra Madre bilang natural na proteksiyon ng mga mamamayan?

Sitwasyon 3: Pacific Ring of Fire at Pagsabog ng Bulkan

Bakit kilala ang Pilipinas sa pagkakaroon ng maraming aktibong bulkan (tulad ng Pinatubo at Taal) at madalas na paglindol?

Tanong: Ano ang kaugnayan ng heograpikal na kinalalagyan ng Pilipinas sa Pacific Ring of Fire sa mga kalamidad na ito?

1. Paano nakatutulong ang pagiging arkipelago ng Pilipinas sa pamumuhay at kabuhayan ng mga Pilipino?

2. Bilang mag-aaral sa Grade 4, ano ang pinakamahalagang paghahanda na maaari mong gawin kapag panahon ng Habagat at tag-ulan?

Gabay sa Pagwawasto at Remediation Notes

Susi sa Pagwawasto para sa Guro, Tutor, at Magulang

Teacher / Parent Guide

Pahina 4 ng 4: Answer Key

🔍 Remediation Tip para sa Tutor / Magulang (Aralin 3: Heograpiyang Pisikal):
Tandaan na madalas malito ang bata sa Talampas vs. Kapatagan (parehong patag, ngunit ang talampas ay nasa itaas ng bundok o mataas na elebasyon), at sa Amihan vs. Habagat (Amihan = galing Hilaga, malamig; Habagat = galing Timog-Kanluran, maulan).

Pagsusulit I: Pagkilala at Pagtukoy

1. 7,641 — Kabuuang bilang ng mga pulo ayon sa NAMRIA.

2. Bundok Apo — May taas na 2,954 metro sa Mindanao.

3. 36,289 kilometro — Pang-5 pinakamahabang baybayin sa mundo.

4. Hanging Amihan — Northeast Monsoon mula Siberia/Tsina.

5. Hanging Habagat — Southwest Monsoon na nagdadala ng ulan.

6. Balaklaot — Trade Winds tuwing Abril at Mayo.

7. Karagatang Pasipiko — Nasa dakong silangan ng kapuluan.

8. Sierra Madre — Pinakamahabang bulubundukin sa bansa.

9. Talampas — Patag na lupa sa mataas na lugar.

10. Bashi Channel (Lagusan ng Bashi) — Hilagang katubigan.

Pagsusulit II: Anyong Lupa Matrix

1. Bundok Apo / Bundok Makiling / Diwalwal

2. Chocolate Hills sa Bohol

3. Bulkan (Mayon / Taal / Pinatubo)

4. Kapatagan ng Gitnang Luzon

5. Lungsod ng Baguio / Tagaytay

6. Lambak ng Cagayan

7. Tangway ng Bataan

8. Isla / Pulo (Luzon / Mantigue)

Pagsusulit III: Pagsusuri sa Kalamidad

Sitwasyon 1: Ang Pulang Babala ay nangangahulugan ng matinding pag-ulan (>30 mm/h) na nagdudulot ng malawakang baha; dapat agad lumikas ang pamilya sa ligtas na evacuation center.

Sitwasyon 2: Humaharang ang matatayog na bundok ng Sierra Madre sa lakas ng hangin at ulan ng bagyo kaya nababawasan ang pinsala sa Gitnang Luzon.

Sitwasyon 3: Ang Pilipinas ay nasa Pacific Ring of Fire kung saan nagtatagpo ang mga tectonic plates, kaya madalas ang pagputok ng bulkan at paglindol.

Pagsusulit IV: Mapanuring Pag-iisip

Tanong 1: Ang pagiging kapuluan ay nagbibigay ng masaganang yamang-dagat para sa pangingisda, turismo sa dalampasigan, at pantalan para sa kalakalan.

Tanong 2: Maghanda ng Go Bag (emergency kit), makinig sa ulat-panahon ng PAGASA, maglinis ng kanal upang maiwasan ang baha, at manatili sa ligtas na tahanan.

🏔️ 1. Heograpiyang Pisikal at Sukat ng Bansa

🌦️ 2. Klima, Panahon, at Sistema ng Hangin

🚨 3. PAGASA Warning Signals at Pacific Ring of Fire

Pagsusulit I: Pagkilala at Pagtukoy

Pagsusulit II: Anyong Lupa Matrix

Pagsusulit III: Pagsusuri sa Kalamidad

Pagsusulit IV: Mapanuring Pag-iisip

Kailangan ba ng tulong ng iyong anak sa Araling Panlipunan, Math, o Reading?